Historio de Odeso

VI a.n.e. — III de n.e.

Sur teritorio de moderna Odeso ekzistas antikvaj grekaj kolonioj-havenoj: Istrian kaj Isiakov.

1415

Unua mencio pri litova fortreso kaj marhaveno de Koĉubeev sur loko de moderna Primorskij bulvardo.

1789

Preno de la fortreso Ĥadĵibej de rusaj militantoj kaj nigramaraj kazakoj.

1792

La komenco de konstuado de la rusa fortreso en Ĥadĵebej. Nederlandana inĝenero Franc de Volan ellaboris unuan regularan planon de nova urbo.

1794

Imperatorino Katerina la 2-a subskibis reskripton pri konstruado de internacia komerca kaj milita marhaveno en Ĥadĵibej.

1798

Asertis blazonon de Odeso.

1817

Odeso ricevis statuson de Porto-Franko.

1818

Solena malfermo de Riŝelevskij liceo.

1854

Angla-franka eskadro bombardis urbon. Tamen loka garnizono, havante 48 kanonon, ne permesis kontraŭulojn elŝipigi al marhaveno.

1865

  • Fondiĝas Imperatora Novorusa universitato.
  • Malfermis unuan fervojon en suda de Ukrainio inter Balta kaj Odeso.
  • Fama bazaro ‘Privoz’ ekfunkciis.

1887

Malfermo de nova konstruaĵo de odesa operejo laŭ proekto de vienaj arkitektoroj Felner kaj Gelmer.

1925

Elstara filmo de Ejzenŝtejn «Kirasŝipo «Potemkin» pri eventoj en Odeso en 1905 jaro.

1941

05.08 — La komenco de 73-taga heroa defenco de Odeso, pro kio poste la urbo ricevis honoran titolon «Urbo-Heroo».

16.10 — Sovetaj militantoj forlasis urbon.

1944

10.04 — Armeo de 3-a Ukraina fronto sub komandataro de generalo de armeo Malinovskij liberigis Odeson de germanaj-faŝismaj okupantoj.

1973

01.04Unuafoje okazis Humurino, la tago de rido.